A-ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ
Teknolojinin gelişmesi insanın ve insanlığın yaşam kalitesini yükseltmek, insanın
kendisine ve çevresine daha fazla zaman ayırmasını hedeflemiştir. Makineler, insanların
hayatını kolaylaştıran, yaşam kalitesini yükselten en önemli unsurlardan biridir.
Makine teknolojisi alanı ekonomik kalkınmanın temelidir. Alan, ülkemizde ve
dünyada hızla ilerlemektedir, getirisi ve katma değeri de ekonominin lokomoti?
durumundadır.
Alanda istihdam imkânları oldukça çeşitlidir. Dünyada ve ülkemizde sektördeki
kali?ye eleman sıkıntısı oldukça fazladır. Dolayısıyla iş bulma sıkıntısı yoktur. Alanda
çalışanların gelir düzeyleri ülke standartlarının üzerindedir.
Ülkemiz, bulunduğu coğra? bölgede makine teknolojisi alanında lider olmayı
hede?emiştir. Bugün birçok ülkeye ihracat ve teknoloji transferi yapmaktadır.
B-ALANIN ALTINDA YER ALAN MESLEKLER
Endüstriyel Kalıpçılık
Bilgisayar Destekli Endüstriyel Modelleme
Bilgisayar Destekli Makine Ressamlığı
Makine Bakım Onarımı
Bilgisayarlı Makine İmalatı
Mermer İşleme
ENDÜSTRİYEL KALIPÇI
Tanımı
Talaşlı imalat tezgahlarını kullanabilen, üretilecek parçaya göre kalıp tasarımını
yapabilen, yaptığı her türlü kalıpları preslere bağlayabilen, pres ayarlarını yapabilen, kalıptan
ürün alabilen, kalıp onarımını ve çalıştığı tüm makinelerin periyodik bakımını yapabilen
nitelikli kişidir.
Görevleri
Teknik resim çizmek.
Bilgisayar destekli iki ve üç boyutlu çizim yapmak.
İmalat işlemleri yapmak.
Parçaya uygun kalıp tasarımı yapmak.
Sac metal kalıpları yapmak.
Birleşik sac metal kalıpları yapmak.
İş kalıpları yapmak.
Hacim kalıpları yapmak.
Kalıp bakım ve onarımlarını yapmak.
İş organizasyonu yapmak.
İş güvenliği önlemlerini almak.
BİLGİSAYAR DESTEKLİ ENDÜSTRİYEL MODELLEMECİ
Tanımı
Model imalat resmini çizen, malzeme, dökümcülük, ahşap, metal, termoset
plastiklerin işleme ve şekillendirme ve bunları işleyecek tezgah ve makineleri kullanım
bilgisine sahip, prototipleri yapan, seri üretim ve hızlı prototip teknolojilerini kullanarak
modelleme ve maça sandıkları yapabilen, bilgisayar kontrollü ve mekanik tezgahları güvenli
olarak kullanarak her türlü modellemeyi yaparak seri üretime hazır hale getiren, makinelerin
periyodik bakımını yapabilen ve basit arızalarını gideren nitelikli kişidir.
Görevleri
Teknik resim çizmek.
Bilgisayar destekli iki ve üç boyutlu çizim yapmak.
CNC tezgahlarında modelleme yapmak.
Kompozit malzemelerden modelleme yapmak.
Epoksi malzemelerden modelleme yapmak.
Seri üretim modellemeleri yapmak.
Hassas döküm ve hızlı prototip teknolojileri ile modelleme yapmak.
Temel imalat işlemleri yapmak.
Üst yüzey işlemleri yapmak.
İş organizasyonu yapmak.
İş güvenliği önlemlerini almak.
BİLGİSAYAR DESTEKLİ MAKİNE RESSAMI
Tanımı
Endüstriyel üretimde; imalatı yapılacak ürünlerin yapım ve komple resimlerini
bilgisayar destekli çizim ortamında iki ve üç boyutlu çizen, mekanik sistem dizaynlarını ve
hesaplamalarını yapan, ürünlerin bakım ve kullanım kataloglarını hazırlayan, bilgisayar ile
sayısal kod türetme yazılımlarını uygulayan nitelikli kişidir.
Görevleri
Ürünlerin parça yapım ve komple resimlerini çizmek.
Mekanik sistem dizaynlarını ve hesaplamalarını yapmak.
Bilgisayar ortamında iki boyutlu çizim yapmak.
Ürünlerin bilgisayar ortamında üç boyutlu modelleme ve animasyonlarını
oluşturmak.
Bilgisayar ile sayısal kod yazılımlarını uygulamak.
Ürünlerin bakım ve kullanım kataloglarını hazırlamak.
Teknik resim kurallarına ve standartlara (TSE – ISO – CE vb.) uygun çalışma
yapmak.
MAKİNE BAKIM ONARIMCISI
Tanımı
Tezgah kurulumunu yapan, tezgahların bakım kataloglarını inceleyerek arıza
tespitini yapan, arızalı parçayı onaran ya da yenisi ile değiştiren tezgah ve makinelerin
periyodik bakımlarını yapan nitelikli kişidir.
Görevleri
Sistemi faal durumda tutmak.
Makinelerin periyodik bakımını yapmak.
Arıza tespiti yapmak.
Onarım yapmak.
Makine yerleşimi yapmak.
Makine montajı yapmak.
Mesleki gelişim ve sanayicilere rehberlik yapmak.
Temel tesviye işlemleri yapmak
Elektrik ve elektronik sistemlerin bakım ve onarımını yapmak.
Hidrolik-Pnömatik sistemlerin bakım ve onarımını yapmak.
Gerektiğinde bakım ve onarım için aparat tasarımı yaparak uygulamak.
Sistemi işletmeye almak
Bakım katoloğunu incelemek
İş organizasyonu ve planlama yapmak.
İş güvenliği kurallarına uymak.
BİLGİSAYARLI MAKİNE İMALATÇISI
Tanımı
Klasik ve bilgisayar kontrollü talaşlı imalat tezgâhlarını çalıştırıp sayısal kod
üreterek kullanabilen, makine parçalarını işleyebilen, bu makinelerin her türlü ayar ve
kontrollerini yapabilen, makinelerin üzerindeki tüm sistemlerin bakım ve onarımını
yapabilen nitelikli kişidir.
Görevleri
Teknik resim çizmek.
Temel imalat ve montaj işlemleri yapmak.
Bilgisayar destekli iki ve üç boyutlu çizim yapmak.
Takım yolları oluşturmak. ( Sayısal kod üretmek)
CNC tezgahlarını kullanmak.
İş güvenliği kurallarına uymak.
İş organizasyonu ve planlama yapmak.
Çalıştığı makinelerin bakım ve onarımını yapmak.
MERMER İŞLEMECİLİĞİ
Tanımı
Ocaktan blok mermeri çıkararak istenilen ölçülerde işleyebilen, mermerden estetik
ürünler, mozaik eskitme yapabilen ve mermercilikte kullanılan her türlü makine ve aletleri
güvenli kullanarak bunların periyodik bakımlarını yapabilen nitelikli kişidir.
Görevleri
Mermer parçaların resimlerini çizmek,
Ocaktan blok mermer çıkarmak,
Plaka fayans üretmek,
Tornada mermeri işlemek,
Mermer kaplama işlemi yapmak,
İş güvenliği tedbirlerini almak,
Mozaik-Eskitme işlemi yapmak,
Atık mermerleri değerlendirerek çevre temizliğini korumak,
Mesleği ile ilgili mevzuatı bilmek,
C. MESLEK ELEMANLARINDA ARANAN ÖZELLİKLER
Makine teknolojisi elemanı olmak isteyenler, duyu organları işlevlerini tam olarak
yerine getirir durumda olan, el, ayak ve parmaklarını ustalıkla kullanabilen, titiz, yaratıcı,
mesleği ile ilgili teknolojik yenilikleri takip ederek mesleğinde kullanabilen, üç boyutlu
düşünen, temel matematik, ?zik, malzeme ve işleme bilgisine sahip, sabırlı, estetik görüşlü,
ekip çalışmasına yatkın, kendisi ve çevresi ile barışık, kişilik özellikleri gelişmiş, çevreye
duyarlı kişiler olmalıdır.
D. ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Endüstriyel kalıpçı;
İyi aydınlatılmış, gürültülü, ekiple ve bireysel çalışılabilen, ergonomik, kapalı atölye
veya fabrika ortamlarıdır. Ortamın havalandırılmasına özen gösterilerek iş güvenliği ve işçi
sağlığı tedbirleri alınmış olmalıdır.
Bilgisayar destekli endüstriyel modellemeci;
İyi aydınlatılmış, kısmen gürültülü, ekiple ve bireysel çalışılabilen, ergonomik,
kapalı atölye veya fabrika ortamlarıdır. Boya, macun vb. sentetik, kompozit malzeme ile
çalışırken maske, eldiven, gözlük kullanılmalı ve ortamın havalandırılmasına özen
gösterilerek iş güvenliği ve işçi sağlığı tedbirleri alınmış olmalıdır.
Bilgisayar destekli makine ressamı;
İyi aydınlatılmış, gürültüsüz, ekiple ve bireysel çalışılabilen, ergonomik, kapalı o?s
veya büro ortamlarıdır.
Makine bakım onarımcısı;
Çalışma ortamlarının; iyi aydınlatılmış ve ergonomik olması, iş güvenliği ve
çalışanların sağlığının ön planda olması, verimli ve kaliteli üretimin temelidir. Çalışma
ortamları zaman zaman gürültülü olabilir. Çalışma saatleri iş yoğunluğuna göre değişebilir.
Kamu ve özel sektörde iş bulma imkânına sahiptirler.
Bilgisayarlı makine imalatçısı;
İyi aydınlatılmış, gürültülü, ekiple ve bireysel çalışılabilen, ergonomik, kapalı
atölye veya fabrika ortamlarıdır. Ortamın aydınlatma ve havalandırılmasına özen
gösterilerek iş güvenliği, işçi sağlığı tedbirleri alınmış olmalıdır.
Mermer işlemecisi;
Tozlu, nemli ve gürültülü çalışma ortamı vardır. Koruyucu güvenlik tedbirleriyle
çalışanların sağlığı ve iş emniyeti sağlanmaktadır. Fabrika, atölye gibi kapalı ortamlarda
çalışılabildiği gibi, mermer ocakçılığında açık alanda çalışma zorunluluğu vardır.
E. İŞ BULMA İMKÂNLARI
Endüstriyel Kalıpçılar;
Her türlü kalıp imalatında, talaşlı imalat yapan işletmelerde otomotiv, kimya ve gıda
ürünleri kalıpları yapımında, kamu ve özel sektörü kalıp fabrikalarında iş bulma imkânlarına
sahiptirler, ayrıca kendi işletmelerini de kurabilirler.
Bilgisayar destekli endüstriyel modellemeci;
Modelleme yapan her türlü kamu ve özel sektör fabrikalarında (otomotiv, gemi, uçak
vb.), makine ve endüstriyel ürün tasarımı ve imalatı yapan (kuyumculuk, ayakkabıcılık)
işletmelerde, atölyelerde, kalıp yapan işletmelerde, prototip yapan işletmelerde iş bulma-
imkânlarına sahiptirler. Kendi işletmelerini de kurabilirler.
Bilgisayar destekli makine ressamı;
Bu mesleği yapan kişiler makine tasarımı ve imalatı yapan, her türlü imalat ve
komple resimlerini bilgisayar ortamında çizebilen, bakım ve kullanım kataloğu
hazırlayabilen teknik eleman olarak, teknik büro, arge ve tasarım birimlerinde, kamu ve özel
sektörde iş bulma imkânına sahiptirler.
Makine bakım onarımcısı;
Makine imalatı yapan fabrikalarda, makine satış hizmeti veren firmalarda,
işletmelerin bakım onarım, servis, montaj vb. birimlerde iş bulma imkânına sahiptirler.
Kendilerine ait tamir ve bakım servisi de kurabilirler.
Bilgisayarlı makine imalatçısı;
Her türlü makine imalatı yapan fabrikalarda, atölyelerde, otomotiv sektöründe, gemi
makinelerinde, talaşlı imalatta, makine bakım ve onarımcısı ve montaj elemanı olarak iş
bulma imkânlarına sahiptirler. Kendi işletmelerini de kurabilirler.
Mermer işlemecisi;
Her türlü mermer fabrikaları ve atölyelerinde, mermer ocaklarında ve mozaik
eskitme imalatı döşenmesi işleri gibi çok geniş alanda iş bulma imkanları vardır. Ülkemizde
çok sayıda mermer işletmesi olmasına rağmen yetişmiş teknik eleman sıkıntısı çok fazladır.
F. EĞİTİM VE KARİYER İMKÂNLARI
Alandan mezun olan öğrenciler, öncelikle kendi Mesleki ve Teknik Eğitim Bölgesi
(METEB) içinde yer alan veya bölgesi dışındaki meslek yüksek okulları ile açık öğretim ön
lisans (2 yıllık) programlarına sınavsız olarak yerleştirilmektedir.
Makine teknolojileri alanından mezun olan öğrenciler aşağıdaki meslek yüksek
okulu programlarına sınavsız geçiş yapabilirler;
Makine Resim-Konstrüksiyon,
Makine,
Endüstriyel Kalıpçılık,
Hasat Sonrası Teknolojisi,
Makine Yağları ve Yağlama Teknolojisi,
Mekatronik,
Tarım Alet ve Makineleri,
Otomotiv,
Oto Boya Karoseri Doğrultma Teknikerliği,
Sondajcılık,
Metalurji Malzeme,
Gemi Makineleri,
Metalogra? veMalzeme Muayenesi,
Termik Santral Makineleri,
Termik Santrallerde Enerji Üretimi,
Raylı Sistemler Makine Teknolojisi,
Bilgisayar Destekli Teknik Çizim.
Makine Teknolojisi alanından mezun olan öğrenciler sayısal puan türüne göre
aşağıdaki 4 yıllık (lisans) eğitim programlarına ek puan alarak devam edebilirler:
Talaşlı Üretim Öğretmenliği
Kalıpçılık Öğretmenliği
Mekatronik Öğretmenliği
Tasarım ve Konstrüksiyon Öğretmenliği
Makine Resim ve Konstrüksiyon Öğretmenliği
Otomotiv Öğretmenliği
Mesleki Eğitim Merkezleri çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alınan illerde ve
meslek dallarında aday çırak, çırak, kalfa ve ustalara eğitim vermek ve çeşitli meslek kursları
açmak suretiyle sanayinin ihtiyaç duyduğu nitelikli ara insan gücünü yetiştirmek amacıyla
açılan eğitim kurumlarıdır.
Halk Eğitimi Merkezleri yaşam boyu öğrenme perspektifi içerisinde her zaman ve
her yerde uygulanabilecek yaygın eğitim programları ile her yaş ve düzeyde bireylere eğitim
sunmaktadır.
Mesleki Eğitim Merkezlerinde, Makine Teknolojisi alanında eğitim verilmektedir.
Modüler programlarla meslek liseleri arasında paralellik sağlandığından dolayı yatay ve
dikey geçişler olabilecektir