OTOMASYON TEKNOLOJİSİ ALANI

ÖN SÖZ

Geçmişi son on beş yıla dayanan Türk endüstriyel otomasyon sektörü, ülke ekonomisinin ilerlemesi ve yeni istihdam alanları yaratması açısından önemli bir yere sahiptir.

Sektör taramalarıyla başlayan program geliştirme çalışmaları ile Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanı altında yer alan mekatronik ve endüstriyel kontrol dallarında öğretim programları hazırlanmıştır.

Ülkemizde, Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanında öğretim programlarının hazırlanarak eğitimine başlanması, sektörde nitelikli eleman sıkıntısını ve eğitim açığını giderecek önemli bir girişimdir.

Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanı programı; Millî Eğitim Bakanlığında görevli uzman ve alan öğretmenleri, üniversitelerden alan uzmanları, sektör temsilcileri ve meslek elemanları ile iş birliği içinde hazırlanmıştır.

GİRİŞ

Dünyada özellikle 1980'li yıllardan sonra, endüstriyel ürünlerin tasarım ve üretiminde köklü değişiklikler meydana gelmiştir. Gelişen ve değişen dünya pazarlarında teknolojinin ilerlemesiyle, endüstriyel ürünlerin nitelik ve işlevlerinde de önemli değişiklikler meydana gelmiştir. Hızla gelişen teknoloji ve sürekli değişen pazar koşulları, daha ekonomik ve kaliteli ürünler isterken; müşteri beklentileri ise çok işlevli ürünler yönünde gelişmiştir. Müşterilerin hızla değişen istekleri ve yoğun pazar rekabeti sonucu, ürün ömürleri çok kısalmıştır. Böylesine çetin koşullar karşısında alışılmış tasarım ve imalat teknolojisi yetersiz kalmış, bu ihtiyacı gidermek üzere yeni kavram ve yöntemler doğmuştur. Bunlardan biri de endüstriyel otomasyon kavramıdır. Endüstriyel otomasyon, özellikle tasarım felsefesini ve mühendislik eğitimini etkilemiş, endüstriyel teknoloji üretimi ve mühendislik eğitiminde önemli değişikliklere neden olmuştur. Robot teknolojisinin her alanda yaygın şekilde kullanıldığı günümüzde, endüstriyel otomasyon teknolojinin zorunluluğudur.
Ürün tasarımı, sistem dinamiği ve akıllı kontrol, üretim süreçlerinin gözlemlenmesi, modellenmesi ve kontrolü, hareketli robot sistemleri, kuvvet elektroniği, mikro sistem tasarımı ve uygulamaları, endüstriyel kontrol tasarımı, algılayıcılar ve robot sistemleri, görüntü işleme, yapay sinir ağları, yapay zekâ ve sanal gerçeklik gibi alanlar, savunma sanayi, otomotiv ve tekstil sektörleri endüstriyel otomasyonun ilgi alanlarından başlıcalarıdır.
Bu amaçla ülkemizde de Japon ve Türk hükümetleri arasında Ekim 2000’de imzalanan işbirliği anlaşması gereğince “Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri Bölümü Kurulumu Projesi”ne başlanmış ve proje Nisan 2006’da neticelendirilmiştir.
Öğretim programlarının ve modüllerin hazırlanma aşamalarında, iş yaşamının iş gücüne dönük gereksinimlerinin tüm yönleriyle dikkate alınması amacıyla sektördeki kuruluşlarla görüş alışverişi ve iş birliği yapılmış, anketlerle Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanında program geliştirme sürecine yön verecek veriler elde edilmiştir. Program geliştirme sürecinde üniversitelerden uzmanlarla ve sivil toplum kuruluşları ile iş birliği yapılmıştır. Sektör taraması ve meslekî yeterliklerin belirlenmesi anketlerle gerçekleşmiştir. Bu anketler sonucunda Türkiye genelinde endüstriyel otomasyon sektörü’nün ihtiyaçları ve programdan beklentileri tespit edilmiştir. Bu ihtiyaçlar, program çalışmalarının temelini oluşturmuştur.
Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri Alanı Programında;

1. Endüstriyel Kontrol,
2. Mekatronik

dalları yer almaktadır.

ÖĞRETİM PROGRAMI İLE İLGİLİ GENEL AÇIKLAMALAR

SEKTÖR	ENDÜSTRİYEL OTOMASYON
ALAN	ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ
ALANIN TANIMI	Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanı altında yer alan dalların yeterliklerini kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen alandır.
ALANIN AMACI	Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanı altında yer alan mesleklerde sektörün ihtiyaçları, bilimsel ve teknolojik gelişmeler doğrultusunda gerekli olan meslekî yeterlikleri kazanmış nitelikli meslek elemanları yetiştirmek amaçlanmaktadır.
DAL PROGRAMLARI, TANIMLARI VE AMAÇLARI	1. MEKATRONİK DALI Tanımı : Mekatronik teknisyeninin ve alt mesleklerin sahip olduğu yeterlikleri kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen daldır. Amacı: Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanında mekatronik teknisyenliği mesleğinin ve sertifika programları ile yetiştirilen alt mesleklerin yeterliklerine sahip meslek elemanları yetiştirmek amaçlanmaktadır. 2.ENDÜSTRİYEL KONTROL DALI Tanımı : Endüstriyel kontrol ve alt mesleklerin sahip olduğu yeterlikleri kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen daldır. Amacı: Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanında endüstriyel kontrol mesleğinin ve sertifika programları ile yetiştirilen alt mesleklerin yeterliklerine sahip meslek elemanları yetiştirmek amaçlanmaktadır.
GİRİŞ KOŞULLARI	Öğrencilerin sağlık durumu, Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanı altında yer alan mesleklerin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmalıdır.
İSTİHDAM ALANLARI	Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanından mezun olan öğrenciler, seçtikleri dal/meslekte kazandıkları yeterlikler doğrultusunda; Otomotiv, Plastik, Makine, Tekstil, Gemi Otomasyonu, Enerji, Petrokimya, Tarım,  Gıda,  Tıp Elektroniği,  Savunma, Uçak, İletişim vb. yerlerde çalışabilir.
EĞİTİM-ÖĞRETİM  ORTAMLARI VE DONANIMLARI	Program mesleki ve teknik eğitim alanında diplomaya götüren ortaöğretim kurumları ile belge ve sertifika programlarının uygulandığı her tür ve derecedeki örgün ve yaygın mesleki ve teknik eğitim-öğretim kurumlarında uygulanmaktadır. Programın uygulanabilmesi için Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanı standart donanımları ve mesleklerin gerektirdiği ekipmanlar sağlanmalıdır.
EĞİTİMCİLER	Programın uygulanmasında Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanında eğitim almış ve tercihen sektör deneyimi olan alan öğretmenleri görev almalıdır. Programın uygulanmasında gerektiğinde Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanında sektör deneyimi olan usta öğretici, teknisyen ve meslek elamanlarından yararlanılabilir.
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME	Millî Eğitim Bakanlığı Orta Öğretim Kurumları Sınıf Geçme ve Sınav Yönetmeliği’ne göre çeşitli ölçme araçları kullanılarak öğrencilerin değerlendirilmesi esastır. Buna göre; Dersin altındaki modüllerin işlenişi sırasında kazandığı (bilgi, beceri ve tavırlar) yeterlikler, Okulda, işletmede ve kendi kendilerine yaptıkları tüm öğrenim faaliyetleri değerlendirilerek       öğrencilerin dersteki başarısı belirlenir.
YATAY VE DİKEY GEÇİŞLER	Program; geniş tabanlı ve modüler yapıda düzenlendiğinden, Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği çerçevesinde yatay ve dikey geçişlere olanak sağlanır. Alan/dalda sertifika, belge ve diplomaya götüren tüm programlar ve dallar arasında geçiş yapılabilir. Diploma almaya hak kazanan öğrenci, Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanının devamı niteliğindeki programların veya bu alana en yakın programların uygulandığı meslek yüksek okuluna sınavsız geçiş yapabilir ya da sınav sonuçlarına göre diğer yüksek öğrenim kurumlarını tercih edebilir.
BELGELENDİRME	Mezun olan öğrenciye alanda/dalda diploma verilir. Öğrencinin seçtiği dal ile ilgili aldığı tüm dersler ve modüller diploma ekinde belirtilir. Öğrenciye, programdan ayrıldığında veya mezun olduğunda, kazandığı yeterlikleri gösteren ve bir yaygın mesleki ve teknik eğitim programı ile aynı yeterlikleri kazanan kişilere eş değer belge verilir. Öğrencinin kazandığı mesleki yeterlikler sertifikaya yönelik belgelendirmelerde değerlendirilir.
EĞİTİM SÜRESİ	Alan programının toplam eğitim süresi, 9. sınıftan sonra 3 öğretim yılı olarak planlanmıştır. Eğitim süresinin okul, işletme ve bireysel öğrenme için ayrılmış dağılımı, Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanı haftalık ders çizelgesi, dersler ve modüller ile ilgili açıklamalarda belirtildiği gibi uygulanır.
ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ	Modüler öğretime yönelik ağırlıklı olarak bireysel öğrenmeyi destekleyici yöntem ve teknikler uygulanır. Öğretmenler öğrencilere rehberlik eder. Öğrenciler kendi kendine öğrenmeye teşvik edilir. Öğrencilerin aktif olması sağlanır. Öğrenciler araştırmaya yönlendirilir. Öğrenciler kendi kendilerini değerlendirebilir. Öğrencilere yeterlik kazandırmaya yönelik yöntem ve teknikler uygulanır.
İŞ BİRLİĞİ YAPILACAK KURUM VE KURULUŞLAR	Öğrenciler, programın gerektirdiği öğretim faaliyetleri, istihdam olanakları ve planlama konularında çevredeki üniversiteler, sivil toplum örgütleri, endüstriyel otomasyon sektöründe yer alan firmalar, meslek odaları ve meslek elemanları ile iş birliği yapılarak yönlendirilir.
ÖĞRENCİ KAZANIMLARI	Programın sonunda seçtiği dala/mesleğe yönelik olarak öğrenci; Alandaki ortak temel, bilgi ve becerileri kazanabilecektir. Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanının temel yeterliklerine sahip olabilecektir. Dalın gerektirdiği işleri yapabilecektir. Dalın gerektirdiği özel meslekî yeterlikleri kazanabilecektir.
EĞİTİM ÖĞRETİM FAALİYETLERİ	Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri Alanı Haftalık Ders Çizelgesi’nde yer alan dersler ve bu derslerin altındaki modüllerin içeriğindeki eğitim-öğretim uygulamaları yapılır.

 

ANADOLU MESLEK LİSELERİ
ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ ALANI
(MEKATRONİK VE ENDÜSTRİYEL KONTROL DALLARI)
ÇERÇEVE ÖĞRETİM PROGRAMI HAFTALIK DERS ÇİZELGESİ

           

           

DERS KATEGORİLERİ		DERSLER	IX. SINIF	X. SINIF	XI. SINIF	XII. SINIF
ORTAK DERSLER		*DİL VE ANLATIM	2	2	2	2
		TÜRK EDEBİYATI	3	3	-	-
		DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ	1	1	1	1
		TARİH	2	2	-	-
		T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK	-	-	2	-
		COĞRAFYA	2	2	-	-
		MATEMATİK	4	-
		FİZİK	2	-
		KİMYA	2	-
		BİYOLOJİ	2	-
		SAĞLIK BİLGİSİ	2	-	-	-
		FELSEFE	-	-	2	-
		YABANCI DİL	10	4	4	4
		BEDEN EĞİTİMİ	2	-	-	-
		MİLLÎ GÜVENLİK BİLGİSİ	-	1	-	-
		TRAFİK VE İLK YARDIM	-	-	1	-
		TOPLAM	34	15	12	7
A L A N / D A L D E R S L E R İ	ALAN ORTAK DERSLERİ	BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİSİ	2
		MATEMATİK		3
		MESLEKİ GELİŞİM		2
		TEMEL MEKANİK		5
		*TEMEL ENDÜSTRİ  UYGULAMALARI		9
		TEKNİK VE MESLEK RESİM		2
	DAL DERSLERİ	*İŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ	-	-	27	30
		MEKANİZMALAR
		TEMEL BİLGİSAYAR AĞLARI
		BİLGİSAYARDA MODELLEME
		PNÖMATİK VE HİDROLİK SİSTEMLER
		*BİLGİSAYARLI KONTROL
		*ARDIŞIK KONTROL
		*FABRİKA OTOMASYON
		OTOMATİK ÜRETİM
		SCADA SİSTEMLERİ
		TEKNİK YABANCI DİL
		DEVRE ANALİZİ
		ENDÜSTRİYEL YÖNETİM
		TEMEL PROGRAMLAMA
		TEMEL BİLGİSAYAR AĞLARI VE SUNUCU SERVİSLERİ
		BİLGİSAYARLI DEVRE TASARIMI
		ALGILAYICILAR VE SİNYAL İŞLEME
		*MİKRODENETLEYİCİ UYGULAMALARI
		İNTERNET PROGRAMCILIĞI VE GÜVENLİĞİ
		ENDÜSTRİYEL SİSTEMLER
		DENETİM SİSTEMLERİ
SAYISAL İŞARET İŞLEME
ALAN/DAL DERSLERİ TOPLAMI			2	21	27	30
SEÇMELİ DERSLER			3	3	-	2
REHBERLİK			1	1	1	1
GENEL TOPLAM			40	40	40	40

 

PROGRAMINDA YER ALAN DERSLER

 

1. ORTAK DERSLER

Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının belirlemiş olduğu dersler, ders saatleri ve programları uygulanır.

TANITIM VE YÖNLENDİRME

Bütün sektörlerde yer alan ve meslek profillerini kapsayan meslek alanları, meslek dalları, meslekte kullanılan araç gereçler, mesleğe giriş koşulları, mesleğin istihdam olanakları, mesleğin bugünkü durumu ve gelecekteki eğilimler, ilişkili meslekler, mesleğin çalışma koşulları ve meslekle ilgili sağlık sorunları hakkında bilgi verilerek sektör tanıtımının yapıldığı derstir.

Bu derste, öğrencinin tüm sektörleri ve meslekleri tanıyarak, ilgi ve yönelimlerine uygun meslek seçimini doğru olarak yapabilmesi amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Mesleki ve Teknik Eğitim Alanları Tanıtım Modülü	40/32	Mesleki ve teknik eğitim gerektiren meslek alanlarını ve meslekleri tanımak
Akademik, Spor ve Sanat Eğitim Alanları Tanıtım Modülü	40/32	Akademik eğitim gerektiren meslek alanlarını tanımak

 

2. ALAN/DAL DERSLERİ

Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanında yer alan meslekler/dallar için temel bilgi ve becerileri kapsayan ders grubunu oluşturur. Alan ve dalların özelliklerine göre, öncelikle 10 ve 11 sınıflar olmak üzere, üç yıla yayılarak programa yerleştirilmiştir.

Alan/dal dersleri içinde (*) ile belirtilen dersler alan ve dalların zorunlu dersleridir. Bu dersler Millî Eğitim Bakanlığı Orta Öğretim Kurumları Sınıf Geçme ve Sınav Yönetmeliği’nin 33. maddesi uyarınca yıl sonu başarı ortalaması ile başarılı sayılmayacak dersleridir.

Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanında yer alan dallar/meslekler için alınması zorunlu olan dersler aşağıda verilmiştir.

MESLEKLER/DALLAR	ZORUNLU DERSLER
Mekatronik Dalı	Temel Endüstri Uygulamaları Ardışık Kontrol Fabrika Otomasyon
Endüstriyel Kontrol Dalı	Temel Endüstri Uygulamaları Bilgisayarlı Kontrol Mikrodenetleyici Uygulamaları

 

ALAN ORTAK DERSLERİ

Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanının; alan ve tüm dalları ile ilgili ortak yeterlikleri ve meslekî yeterlikleri kazandırmayı amaçlayan derslerdir.

BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİSİ

Bilgisayar, temel donanım ve programlarının (Word, Excel vb.) kullanımı ile internet uygulamalarının verildiği derstir.

Öğrencilere, bilgisayarda doküman hazırlamak için gerekli olan temel bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Bilgisayar Kullanma	40/32	Bilgisayar, temel donanım ve programlarını (Word, Excel vb) kullanmak
Doküman Hazırlama	40/32	Bilgisayarda doküman hazırlamak

MESLEKÎ GELİŞİM

Bütün alanlarda ortak olan, yaşam boyu kullanabileceği ve mesleki gelişmelerinde yararlı olabilecek, üretken, bilim ve teknoloji üretimine yatkın, beceri düzeyi yüksek iş gücü yetiştirilmesi, iyi ilişkiler kurabilme, işe uyum sağlayabilme, genel bilgi ve becerilerin verildiği derstir.

Bu derste öğrenciler, meslek elemanlarının sahip olması gerekli olan ulusal ve uluslararası iş gücünden beklenen yeterlikleri kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Sosyal Hayatta İletişim	40/16	Sosyal hayatta sağlıklı ve etkili iletişim kurmak ve sürdürmek
İş Hayatında İletişim	40/16	İş hayatında sağlıklı ve etkili iletişim kurmak ve sürdürmek
Diksiyon 1	40/32	Türkçeyi doğru konuşmak
Diksiyon 2	40/32
Kişisel Gelişim	40/16	Mesleği ile ilgili gelişmeleri izlemek ve kendini kişisel olarak sürekli geliştirmek
Girişimcilik	40/24	İşletme, finansman, pazarlama, reklam, satış, iş hukuku, kariyer gelişimi ve iş kurma becerileri kazanmak
Çevre Koruma	40/16	Çevreye karşı duyarlı olmak ve çevreyi korumak
Meslek Etiği	40/16	Meslek etiği gereklerine uymak
İş Organizasyonu	40/16	İş yerinde plan, program ve iş organizasyonu yapmak
İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı	40/24	İşçi sağlığı mevzuatına uymak ve iş güvenliği önlemlerini almak
Araştırma Teknikleri	40/16	Temel düzeyde araştırma yapmak

            Haftalık Ders Çizelgesinde bu ders için ayrılan süre, alanın özelliğine ve çevre koşullarına göre dersin altındaki modüllerden seçilerek uygulanır. Bu derste alınamayan modüller gerektiğinde dal derslerindeki modüller ile birlikte de alınabilir.

TEMEL MEKANİK

El tesviyeciliği ile talaşlı üretim, basit işlemler ile talaşlı üretim, temel frezeleme ile üretim, tornalama işlemleri ile üretim yapma işlemleriyle ilgili bilgilerin verildiği derstir.

Bu ders ile el tesviyeciliği, temel frezeleme ve temel tornalama yeterliklerinin kazandırılması amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
El Tesviyeciliği 1	40/32	Talaşlı üretim yapmak
El Tesviyeciliği 2	40/32
Temel Frezeleme	40/32	Freze tezgahlarında hazırlık işlemlerini yapmak
Temel Tornalama 1	40/32	Temel tornalama işlemlerini yapmak
Temel Tornalama  2	40/32

TEMEL ENDÜSTRİ UYGULAMALARI

Doğru akım devreleri, alternatif akım devreleri, baskı devre ve lehimleme, transistörlü devreler, temel güç kaynağı yapımı, lojik devrelerle ilgili bilgi ve becerilerin kazandırıldığı derstir.

Bu derste öğrenciye doğru ve alternatif akım devresi kurma, bu devrelerin elektriksel ölçümlerini yapma, analog devre elemanlarını tanıma, transistörlü devre kurma, lojik devre elemanlarını tanıma, lojik devre kurma, tekniğe uygun lehimleme yapma ve baskı devre çıkartma, güç kaynağı yapma ve test etme  yeterlikleri kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Doğru Akım Devreleri	40/32	Doğru akım devresi kurmak

 

Alternatif Akım Devreleri	40/32	Alternatif akım devresi kurmak
Lehimleme ve Baskı Devre	40/32	Nitelikli lehim yapmak ve baskı devre hazırlamak
Analog Devre Elemanları	40/32	Analog devre elemanlarını kullanarak elektronik devreleri kurmak
Transistörlü Devreler	40/32	Transistörlü devreler kurmak
Temel Güç Kaynağı Yapımı	40/32	Çalışabilir güç kaynağı yapmak
Lojik Devreler 1	40/32	Temel lojik işlemleri yapmak
Lojik Devreler 2	40/32	Lojik devre yapmak

TEKNİK VE MESLEK RESİM

Türk Standartları Enstitüsü ve teknik resim kuralları, norm  yazı ve rakamı, temel geometrik çizimler, izdüşümü, görünüş çıkarma, ölçülendirme, kesit ve perspektif görünüş, açınımlar ve ara kesitleri çizme; elektrik-elektronik devre şemaları çizimi ile ilgili bilgi ve becerilerin verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye standartların belirlediği kurallara uygun çizimler çizip, norm yazı yazabilme, elektrik elektronik devre şemalarını okuma ve çizebilme yeterlikleri kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Teknik Resim	40/32	Çizim yapmak, norm yazı yazmak
Devre Şemaları Çizimi	40/32	Elektrik-elektronik devre şemalarını çizmek

DAL DERSLERİ

Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri alanında yer alan dallara özel ve mesleği destekleyici yeterlikleri kazandıracak dal dersleri, ağırlıkla son sınıflarda yer alan, iş başında veya işletmelerde uygulanması öngörülen derslerdir.

Çerçeve Öğretim Programı Haftalık Ders Çizelgesinden dalın özelliğine uygun dersler, okul türüne ve okutulacağı yıla göre seçilir. Dallarda diplomaya götürecek derslerin belirlenmesinde dalı destekleyici diğer derslerden de seçim yapılarak program oluşturulur.

Seçilen derslerin içeriği ise çevredeki meslek elemanlarının, okuldaki koordinatör öğretmenlerin ve alan öğretmenlerinin kararı ile bölgesel düzeyde mesleğin yeterliklerini ve sektörün ihtiyaçlarını karşılayan modüllerden seçilerek oluşturulur. Seçilen derslerin ders saatleri, derslerin altındaki modüllerin süresine ve içeriğine göre belirlenir.

Teknik liselerde meslek liselerine oranla dört yıl boyunca daha fazla akademik yeterliklerin kazandırılmasından dolayı, dal derslerindeki modüllerin seçiminde ve uygulanmasında öğrencilerin bu akademik becerilerini kullanabileceği modüllere ve uygulamalara ağırlık verilebilir.

İŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ

Her okul, İşletmelerde Beceri Eğitimi dersinin içeriğini, ağırlıklı olarak dala ait modüller olmak üzere, bölgesel özellikler ve sektörün beklentilerini yansıtacak modüllerden oluşturur. Ancak bölgesel özellikler ve sektör beklentilerini yansıtacak modüller programda yer almıyorsa, yeni modül içerikleri hazırlanarak programa eklenir. Dersin içeriği; sektör temsilcileri, okuldaki koordinatör öğretmenler ve alan öğretmenlerinin kararı ile planlanarak uygulanır.

İşletmelerde Beceri Eğitimi dersi Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine göre yapılır. İşletmelerde beceri eğitimi yapılmayan okul türlerinde öğrenciler, ilgili mevzuat doğrultusunda yaz döneminde staj yaparlar.

MEKANİZMALAR

Mekanizma ve elektromekanizma yapma becerileriyle ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrencilere basit mekanizmaları sökmek ve takmak, yatakları sökmek ve takmak, basit mekanizmalar, mekanizma ve elektro mekanizma yapmak yeterliliklerini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Mekanizma Tekniği 1	40/32	Basit mekanizmaları sökmek ve takmak
Mekanizma Tekniği 2	40/32	Yatakları sökmek ve takmak
Mekanizma Tekniği 3	40/32	Basit mekanizmalar yapmak
Mekanizma Tekniği 4	40/32	Mekanizma yapmak
Mekanizma Tekniği 5	40/32	Elektro mekanizma yapmak

TEMEL BİLGİSAYAR AĞLARI

Temel seviye eş düzeyli bilgisayar ağı kurmayla ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, temel seviye eş düzeyli ağ kurma becerisini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Temel Bilgisayar Ağları 1	40/32	Temel seviye eş düzeyli bilgisayar ağı kurmak
Temel Bilgisayar Ağları 2	40/32
Temel Bilgisayar Ağları 3	40/16

BİLGİSAYARDA MODELLEME

Bilgisayarda modelleme programını kullanarak modelleme yapmayla ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrencilere, CAD programı ile iş parçası modelleme yapma yeterliğini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Bilgisayarda Modelleme 1	40/32	CAD programı ile iş parçası modellemek
Bilgisayarda Modelleme 2	40/32

PNOMATİK VE HİDROLİK SİSTEMLER

Pnomatik, elektropnomatik, hidrolik ve elektrohidrolik ile ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, temel pnomatik, elektropnomatik, hidrolik ve elektrohidrolik devreler kurma yeterliklerini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Temel Pnomatik	40/24	Temel pnomatik devre kurmak
İleri Pnomatik	40/24	İleri pnomatik devre kurmak
Elektropnomatik Sistemler	40/32	Elektropnomatik devre kurmak
Hidrolik Sistemler	40/32	Hidrolik devre kurmak
Elektrohidrolik Sistemler	40/32	Elektrohidrolik devre kurmak

BİLGİSAYARLI KONTROL

Görsel programlama, bilgisayarın seri ve paralel port kontrolü ile ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, görsel programlama ortamını kullanma, görsel programlamada kod yazma, görsel programlama bileşenlerini oluşturma, grafik programı yazma, paralel ve seri port kontrolü yapma yeterliklerini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Bilgisayarlı Kontrol 1	40/32	Görsel programlama ortamını kullanmak

Bilgisayarlı Kontrol 2	40/32	Görsel programlamada kod yazmak
Bilgisayarlı Kontrol 3	40/32	Görsel programlama bileşenlerini oluşturmak
Bilgisayarlı Kontrol 4	40/32	Grafik programı yazmak
Bilgisayarlı Kontrol 5	40/32	Paralel port kontrolü yapmak
Bilgisayarlı Kontrol 6	40/32	Seri port kontrolü yapmak

ARDIŞIK KONTROL

Otomatik kumanda sistemleri ve programlanabilir mantık denetleyicileri ile ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, otomatik kumanda devre elemanlarını seçme, asenkron motor kumanda devrelerini kurma, asenkron motor yol verme devrelerini kurma, PLC ve giriş çıkış elemanlarını seçerek bağlantısını yapma, sistemin PLC programı yükleme, PLC’ de SFC programlama yapma, operatör panelini sisteme uygun programlayıp panelden sistemi kumanda etme, motorların PLC ile kontrolünü yapma ve ünitelerin PLC ile kontrolünü yapma yeterliklerini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Kumanda Devre Elemanları	40/32	Kumanda devre elemanlarını seçmek
Asenkron Motor Kumanda Teknikleri	40/32	Asenkron motor kumanda devrelerini  kurmak
Asenkron Motorlara Yol Vermek	40/32	Asenkron motor yol verme devrelerini kurmak
PLC’ye Hazırlık	40/32	Röleler ile PLC’ye hazırlık çalışması yapmak
PLC Programlama	40/32	PLC’de programlama yapmak
SFC Programlama	40/24	PLC’de SFC programlama yapmak
PLC’de Panel Kullanımı	40/24	PLC’de panel kullanmak
PLC’de Haberleşme	40/32	PLC’de haberleşme yapmak
PLC İle Sistem Tasarımı	40/32	PLC’de sistem tasarımı yapmak
PLC’ye Giriş	40/32	Sisteme uygun PLC ve giriş çıkış elemanlarını seçerek bağlantısını yapmak
PLC Programlama Teknikleri	40/32	Kontrol edilecek sistemin PLC programını yaparak yüklemek
Operatör Panelleri	40/32	Operatör panelini sisteme uygun programlayıp panelden sistemi kumanda etmek
PLC ile Motor Kontrolü	40/32	Motorların PLC ile kontrolünü yapmak
PLC ile Ünite Kontrolü	40/32	Ünitelerin PLC ile kontrolünü yapmak

FABRİKA OTOMASYON

Fabrika içindeki otomasyon sistemini kontrol etme ve kullanma ile ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, fabrika otomasyon ağ sistemini devreye alma, pozisyon kontrolü yapma, inverterleri devreye alma, ID ara birim bağlantısı yapma, depo, test ve montaj modülünün, işleme modülünün ve taşıma aracı modülünün programını yazma yeterliklerini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Fabrika Otomasyon 1	40/32	Fabrika otomasyon ağ sistemini devreye almak
Fabrika Otomasyon 2	40/32	Pozisyon kontrolü yapmak
Fabrika Otomasyon 3	40/32	İnverterleri devreye almak
Fabrika Otomasyon 4	40/32	ID arabirim bağlantısı yapmak
Fabrika Otomasyon 5	40/32	Depo modülünün programını yazmak
Fabrika Otomasyon 6	40/32	Test modülünün programını yazmak
Fabrika Otomasyon 7	40/32	Montaj modülünün programını yazmak
Fabrika Otomasyon 8	40/32	İşleme modülünün programını yazmak
Fabrika Otomasyon 9	40/32	Taşıma sistemi modülünün programını yazmak

OTOMATİK ÜRETİM

CAM programı ile CNC’de iş parçası üretme, esnek imalat hücresinin denetim, taşıyıcı ve tutucular ile ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, CAM programı kullanarak CNC ile iş parçası üretme,  esnek imalat hücresinin denetimini yapma, taşıyıcı ve tutucuları kullanma yeterliklerini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Otomatik Üretim 1	40/32	CAM programı kullanarak CNC ile iş parçası üretmek
Otomatik Üretim 2	40/32
Otomatik Üretim 3	40/32	Taşıyıcı ve tutucuları kullanmak
Otomatik Üretim 4	40/32
Otomatik Üretim 5	40/32
Otomatik Üretim 6	40/32	Taşıyıcı ve tutucuları kullanmak
Otomatik Üretim 7	40/32
Otomatik Üretim 8	40/32

SCADA SİSTEMLERİ

Basit kontrol sistemleri ve SCADA (Denetleyici Gözetim ve Veri Toplama) programının kullanımı ile ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, işlemsel yükselteçleri kullanma, açık çevrim kontrolü yapma, kapalı çevrim kontrolü yapma, SCADA programını kullanma yeterliklerini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
İşlemsel Yükselteçler	40/32	İşlemsel yükselteçleri kullanmak
Açık Çevrim Kontrolü	40/32	Açık çevrim kontrolü yapmak
Kapalı Çevrim Kontrolü	40/32	Kapalı çevrim kontrolü yapmak
SCADA Sistemleri 1	40/32	SCADA programını kullanmak
SCADA Sistemleri 2	40/32

TEKNİK YABANCI DİL

Yabancı dilde endüstriyel otomasyon teknolojilerinde kullanılan teknik terimler, kavramlar ve metinlerin Türkçe-İngilizce anlamları ile ilgili gerekli bilgilerin verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, mesleğinin gerektirdiği teknik terminolojiyi kullanarak yabancı dilde dinleme, okuma, yazma, konuşma ve iletişim kurma yeterliklerinin kazandırılması amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Teknik Yabancı Dil (İngilizce) 1	40/32	Yabancı dilde mesleki konuları dinlemek, konuşmak, okumak ve yazmak
Teknik Yabancı Dil (İngilizce) 2	40/32

DEVRE ANALİZİ

Bir fazlı ve üç fazlı alternatif akım devrelerinin analizi ile ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, devre analizi yapma ve üç fazlı sistemlerde elektriksel ölçüm yapma yeterliklerini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Devre Analizi 1	40/32	Devre analizi yapmak
Devre Analizi 2	40/32	Üç fazlı sistemlerde elektriksel ölçüm yapmak

ENDÜSTRİYEL YÖNETİM

Endüstriyel yönetim ve kalite kontrolü ile ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, endüstriyel yönetim için çizelgeler oluşturma yeterliğini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
İş Organizasyonları	40/32	Endüstriyel yönetim için çizelgeler oluşturmak
Kalite Kontrolü	40/32

TEMEL PROGRAMLAMA

Program yazma bilgi ve becerileriyle ilgili bilgilerin verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, programlamaya hazırlık yapma ve program yazma yeterliklerini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Temel Programlama 1	40/32	Programlamaya hazırlık işlemini yapmak
Temel Programlama 2	40/32	Programlama yapmak
Temel Programlama 3	40/32

TEMEL BİLGİSAYAR AĞLARI VE SUNUCU SERVİSLERİ

Temel seviye eş düzeyli bilgisayar ağları ve sunucu servisleri kurma ile ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, temel seviye eş düzeyli ağ kurma, sunucu tabanlı işletim sistemi ile çalışma, sunucu servislerini kurma yeterliklerini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Temel Bilgisayar Ağları 1	40/32	Temel seviye eş düzeyli bilgisayar ağı kurmak
Temel Bilgisayar Ağları 2	40/32
Temel Bilgisayar Ağları 3	40/16
Sunucu Servisleri 1	40/24	Sunucu tabanlı işletim sistemi ile çalışmak
Sunucu Servisleri 2	40/32	Sunucu servislerini kurmak
Sunucu Servisleri 3	40/32
Sunucu Servisleri 4	40/32

BİLGİSAYARLI DEVRE TASARIMI

Bilgisayar ortamında elektrik-elektronik devre ve baskı devre çizimleri ile ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, bilgisayar ortamında elektrik-elektronik devre şemalarını çizme ve baskı devre çizimini yapma yeterliklerini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Bilgisayarlı Devre Tasarımı	40/32	Bilgisayar ortamında elektrik-elektronik devre şemalarını çizmek
Bilgisayarlı Baskı Devre Çizimi	40/32	Bilgisayar ortamında baskı devre çizimini  yapmak

ALGILAYICILAR VE SİNYAL İŞLEME

Sinyal işleme devrelerini kurma ve algılayıcılar  ile fiziksel nicelikleri ölçme ile ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, özel yarı iletkenleri kullanarak akım ve gerilim kontrolü yapma, osilatör devresi yapma, işlemsel yükselteçleri kullanma, sıcaklık ölçme, kuvvet, ağırlık ve basınç ölçme, seviye ölçme, akış ölçme yeterliklerini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Anahtarlama Elemanları	40/16	Anahtarlama ve tetikleme elemanlarını kullanmak
Osilatörler	40/16	Osilatör devresi yapmak

İşlemsel Yükselteçler	40/32	İşlemsel yükselteçleri kullanmak
Sıcaklık Ölçümü	40/32	Sıcaklık ölçmek
Kuvvet, Ağırlık ve Basınç Ölçümü	40/32	Kuvvet, ağırlık ve basınç ölçmek
Seviye Ölçümü	40/32	Seviye ölçmek
Akış Ölçümü	40/32	Akış ölçmek

MİKRODENETLEYİCİ UYGULAMALARI

Mikrodenetleyici ile programlama, dijital ve analog işlemler ile uygulama geliştirme ile ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, mikrodenetleyici seçerek program yükleme, mikrodenetleyici ile temel giriş çıkış işlemleri, sürücü elemanlarının kontrolünü yapma, analog işlemleri ve ileri seviyede program yapma, mikrodenetleyici devresi kurma ve mikrodenetleyici ile ileri seviye uygulamaları yapma, yeterliklerini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Mikrodenetleyici 1	40/32	Yapılacak işe uygun mikrodenetleyici seçerek program yüklemek
Mikrodenetleyici 2	40/32	Mikrodenetleyici ile temel giriş-çıkış işlemleri yapmak
Mikrodenetleyici 3	40/32	Mikrodenetleyici ile sürücü elemanlarının kontrolünü yapmak
Mikrodenetleyici 4	40/32	Mikrodenetleyici ile analog işlemler yapmak
Mikrodenetleyici 5	40/32	Mikrodenetleyici ile ileri seviyede program yapmak
Mikrodenetleyici 6	40/32	Mikrodenetleyici devresi kurmak
Mikrodenetleyici Uygulamaları 1	40/32	Mikrodenetleyici ile ileri seviye uygulamaları yapmak
Mikrodenetleyici Uygulamaları 2	40/32	Mikrodenetleyici ile uygulama geliştirmek
Mikrodenetleyici Uygulamaları 3	40/32

İNTERNET PROGRAMCILIĞI VE GÜVENLİĞİ

Internet programlama ve güvenliği ile ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, sunucu taraflı programlama yapma, ilişkisel veritabanı yapma, internet program uygulamaları yapma, internette güvenliği sağlama, uzaktan erişim sunucusu kurma, elektronik posta sunucusu kurma yeterliklerini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Programlama	40/32	Sunucu taraflı  programlama yapmak
Veri Tabanı	40/32	İlişkisel veri tabanı yapmak
İnternet Programcılığı Uygulamaları	40/32	İnternet program uygulamaları yapmak
İnternet Güvenliği	40/32	İnternette güvenliği sağlamak
Uzaktan Erişim	40/32	Uzaktan erişim sunucusu kurmak
Elektronik Posta Sunucusu	40/32	Elektronik posta sunucusu kurmak

ENDÜSTRİYEL SİSTEMLER

Gömülü sistemler ve SCADA (Denetleyici Gözetim ve Veri Toplama) sistemi ile ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, gömülü işletim sistemini kullanma, farklı işlemci türleri için gömülü sistem çekirdeği geliştirme, endüstriyel bus sistemleri ile çalışma, SCADA sistemi kurma, SCADA sisteminde veritabanı oluşturma yeterliklerini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Gömülü Sistemler 1	40/32	Gömülü işletim sistemini kullanmak
Gömülü Sistemler 2	40/32	Farklı işlemci türleri için gömülü sistem çekirdeği geliştirmek
Endüstriyel Bus Sistemleri	40/32	Endüstriyel bus sistemleri ile çalışmak
SCADA Sistemi Kurma	40/32	SCADA sistemi kurmak
SCADA ile Veri Tabanı	40/32	SCADA sisteminde veri tabanı oluşturmak

DENETİM SİSTEMLERİ

Endüstride kullanılan denetim sistemleri ile ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, açık çevrim kontrolü yapma, kapalı çevrim kontrolü yapma, PID (Oransal İntegral Türev) kontrolü yapma, servo sürücüleri kullanma, servo mekanizmaları kullanma yeterliklerini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Açık Çevrim Kontrolü	40/32	Açık çevrim kontrolü yapmak
Kapalı Çevrim Kontrolü	40/32	Kapalı çevrim kontrolü yapmak
PID Kontrolü	40/32	PID kontrol yapmak
Servo Sürücüler	40/32	Servo sürücüleri kullanmak
Servo Mekanizmalar	40/32	Servo mekanizmaları kullanmak

SAYISAL İŞARET İŞLEME

Sayısal işaret işleme ile ilgili konuların verildiği derstir.

Bu derste öğrenciye, sayısal işaret işleme devresini kullanma yeterliğini kazandırmak amaçlanmaktadır.

Dersin Modülleri	Süre	Kazandırılan Yeterlikler
Sayısal İşaret İşleme 1	40/32	Sayısal işaret işleme devresini kullanmak
Sayısal İşaret İşleme 2	40/32

3. SEÇMELİ DERSLER

Seçmeli derslerin, çizelgede belirtilen haftalık ders saati kadar alınması zorunludur.

Alınabilecek seçmeli dersler; zümre öğretmenleri ve koordinatör öğretmenler ile iş birliği içinde alanın ve dalların özellikleri doğrultusunda belirlenir.

Seçmeli derslerin seçiminde, varsa o derse ait diğer programlar sıra takip eder ve önceden alınması gereken dersler göz önünde bulundurulur.

Seçmeli dersler, seçmeli dersler tablosundan ya da gerektiğinde alan/dal derslerinden veya diğer alanlardan da seçilebilir.